Çocuklarda kabızlık: ne zaman doktora başvurmalı?
Çocuğunuz tuvalete gitmek istemiyor, kakasını yaparken zorlanıyor veya birkaç gündür dışkılamıyorsa akla hemen kabızlık gelir. Çocukluk döneminde kabızlık oldukça sık görülür ve çoğu zaman beslenme, tuvalet alışkanlığı veya dışkılama sırasında yaşanan ağrıyla ilişkilidir.
Ancak kabızlık yalnızca çocuğun kaç günde bir kaka yaptığıyla değerlendirilmez. Dışkının sertliği, şekli ve büyüklüğü (sert, kalın, keçi pisliği gibi), dışkılama sırasındaki ağrı, peçeteye düz bir çizgi şeklinde bulaşan ya da dışkı üzerinde ip gibi uzanan kan izi ile fark edilebilen anal çatlak, çatlak sonrasında yumuşak dışkı gelse bile ağrılı dışkılamanın sürmesi ve zamanla ağrıdan çekinip dışkıyı tutma davranışının gelişmesi de değerlendirmenin parçasıdır.
Kabızlık nasıl anlaşılır?
- Sert, kuru veya büyük parçalar hâlinde dışkılama
- Kaka yaparken ağlama veya belirgin zorlanma
- Tuvalete gitmekten kaçınma
- Günlerce kaka tutma
- İç çamaşırına kaka kaçırma
- Karın ağrısı ve şişkinlik
- İştahsızlık
- Tuvalet ihtiyacı geldiğinde bacaklarını çaprazlama, çömelme veya saklanma gibi kakayı tutma davranışları
Özellikle ağrılı bir dışkılama sonrası çocuğun kakayı tutmaya başlaması, kabızlığın giderek kronikleşmesine sebep olur.
Çocuklar neden kabız olur?
Beslenme
Yetersiz sıvı tüketimi, liften fakir beslenme ve fazla miktarda işlenmiş gıda tüketimi kabızlığı kolaylaştırır. Çocuğun beslenmesine sebze, meyve, baklagiller ve tam tahıllar yaşına uygun şekilde eklenmelidir.
Kaka tutma alışkanlığı
Bazı çocuklar oyunu bırakmak istemediği için, okul tuvaletini kullanmaktan çekindiği için veya daha önce canı yandığı için kaka tutmaya başlar.
Kaka bağırsakta uzun süre kalınca suyu emilir ve dışkı daha da sertleşir. Sert kaka ise tekrar ağrıya sebep olur.
Tuvalet eğitimi
Tuvalet eğitimi sırasında aşırı baskı veya zorlayıcı yaklaşım kabızlığa yol açabilir.
Günlük yaşam değişiklikleri
Okula başlama, seyahat, taşınma, rutin değişiklikleri veya tuvalet alışkanlığındaki değişiklikler kabızlığı tetikleyebilir.
Her gün kaka yapmak şart mı?
Hayır. Kaka sıklığından ziyade kıvam, şekil, zorlanma ve kanama ya da şişlik gibi diğer bulgulara bakılarak karar verilir.
Genel olarak yapılması gerekenler
- Sıvı tüketimi desteklenmeli
- Sebze ve meyve alımı desteklenmeli
- Lif içeren besinler yaşına uygun sunulmalı
- Tam tahıllar ve baklagiller beslenmeye eklenmeli
- Aşırı işlenmiş, lif içeriği düşük paket gıdalar sınırlandırılmalı
- Düzenli tuvalet alışkanlığı kazandırılmalı
Ne zaman doktora başvurmalı?
- Şiddetli veya tekrarlayan karın ağrısı
- Karında belirgin şişlik
- Kusma
- Dışkıda kan
- Kilo kaybı veya büyümede yavaşlama
- Sürekli kaka tutma
- Tekrarlayan kaka kaçırma
- Uzun süredir devam eden veya sık tekrarlayan kabızlık
- Bebeklik döneminden beri süren kabızlık